De psychologie van de muziek

Aanstaande maandag vindt in de Balie een avondprogramma plaats over wetenschap en muziek:

KennisCafé: Rocking science

Muziek heeft sterke effecten op de mens. Muziek maakt emoties los, en herinneringen. Ook demente mensen kunnen via muziek herinneringen oproepen. Mijn zwaar zieke vader, die al lang niet meer kon praten, kon wel nog – zoals vele dementerende ouderen – liederen gedeeltelijk meezingen, iets dat hartbrekend ontroerend was.

Muziek brein en emotie

Muziek en herhaling: Brahms met variaties over Händel

In de laatste tijd zijn veel interessante artikelen en boeken verschenen over de invloed van muziek op emoties en geheugen, over muziek en het brein, en over de functie van herhalingen en variaties in de muziek.

Daniel J. Levitin schrijft in Ons muzikale brein. Wat muziek met ons doet (2006/2013)

“Het geheugen heeft zo’n grote invloed op de ervaring van het luisteren naar muziek dat het niet overdreven is om te zeggen dat er zonder geheugen geen muziek zou zijn. Muziek is gebaseerd op herhaling, zoals is opgemerkt door vele theoretici en filosofen […] Muziek werkt omdat we ons de tonen herinneren die we net gehoord hebben en die relateren aan de tonen die op dit moment gespeeld worden. Die groepen tonen – frases – kunnen misschien later in het stuk terugkeren in een variatie of een transpositie die ons geheugen prikkelt en tegelijk onze emotionele centra activeert. “ (p 165)

Hij wijst naar een hersenstructuur, de amygdala, die geactiveerd wordt door muziek, maar…

Lees het uitgebreide artikel hier:

Lees hier meer

maria trepp

Advertenties
Reacties staat uit voor De psychologie van de muziek Geplaatst in brein\, psychologie

Aandacht maakt gelukkig

640px- aandacht wikimedia

Onderzoeker Matt Killingsworth stelde met een speciale app vast, wat mensen deden, of ze zich gelukkig voelden, en of ze met hun gedachten afdwaalden. Resultaat van 650.000 rapportages van ruim 15.000 mensen: Gefocusseerde mensen zijn gelukkiger als mensen die afdwalen.

En helaas: Mensen dwalen heel vaak af. 47% van de tijd denken mensen aan andere dingen dan aan wat ze momenteel aan het doen zijn.

http://www.ted.com/talks/matt_killingsworth_want_to_be_happier_stay_in_the_moment

Aandacht maakt gelukkig

Reacties staat uit voor Aandacht maakt gelukkig Geplaatst in Geen categorie

Synesthesie en intelligentie

Synesthesie en intelligentie:

Een nieuwe studie waarin mensen werden getraind om te kleuren met letters associëren heeft ook ertoe geleid dat hun IQ werd verhoogd verhoogd met een gemiddelde van 12 punten.Synesthesie-intelligentie-onderzoek

Het resultaat was een verrassing voor de onderzoekers die in de eerste plaats geïnteresseerd waren in het fenomeen van synesthesie.

How To Increase IQ by 10% Using The Weirdest Method Ever

Maria Trepp

Reacties staat uit voor Synesthesie en intelligentie Geplaatst in Geen categorie

Psycholoog Paul Bloom over stereotypen, (voor)oordelen, denkfouten

Psycholoog Paul Bloom over stereotypen, (voor)oordelen, denkfouten, generaliseringen, in-groups en out-groups, en over de sociaalpsycholoog Henri Taijfel en zijn theorie van de Sociale Identiteit … en over de mogelijkheid, vooroordelen met rationeel denken te corrigeren.

http://www.ted.com/talks/paul_bloom_can_prejudice_ever_be_a_good_thing

Reacties staat uit voor Psycholoog Paul Bloom over stereotypen, (voor)oordelen, denkfouten Geplaatst in Geen categorie

Aantekeningen bij het Stanford Prison Experiment

Het Stanford-gevangenisexperiment (Stanford Prison Experiment, kort SPE uitgevoerd in 1971 door Philip Zimbardo) is een van de klassiekers van de Sociale Psychologie, en wordt tot op de dag van vandaag besproken en bekritiseerd. Het SPE is een van de meest geciteerde studies in de Sociale Psychologie. In het experiment werden gezonde studenten willekeurig in twee groepen opgesplitst: een gevangenengroep en een bewakersgroep. Na korte tijd kwamen bewakers in de verleiding om hun macht te misbruiken en moest het experiment worden afgebroken.

Sociale Psychologie Stanford Prison Experiment Zimbardo

Er werden en worden boek- en filmversies van dit experiment gemaakt, en het experiment heeft een rol gespeeld in het proces rond het Abu Ghraib-gevangenis, omdat Philip Zimbardo op basis van de lessen uit dit experiment als deskundige een van de bewakers verdedigde.

Op internet zijn er verschillende filmpjes te zien, zowel van het experiment zelf, alsook van Zimbardos interpretatie hiervan en zijn conclusies mbt tot Abu Ghraib:

http://www.youtube.com/watch?v=1uCaAGx_dPY

www.ted.com/talks/philip_zimbardo_on_the_psychology_of_evil/

https://www.youtube.com/watch?v=RpDVFp3FM_4

Zimbardo interpreteerde de uitkomsten van het experiment als “situationeel”, dus situatie-afhankelijk, namelijk dat ieder mens in een bepaalde omgeving tot machtsmisbruik in staat is. Een slechte situatie zou goede mensen slecht maken.

De Britse psychologen Steve Reicher en Alex Haslam betwisten dit. Zij stellen, op basis van hun eigen BBC Gevangenis studie en real-life voorbeelden van gevangenenverzet, dat mensen niet gedachteloos toegeven aan destructieve omgevingen. Integendeel, in elke situatie heeft volgens hen degene groep de macht, die erin slaagt om een gevoel van gedeelde identiteit te creëren.

Recentelijk heeft Richard Griggs , Professor emeritus aan de universiteit van Florida, tekstboeken in de Sociale Psychologie onderzocht op de presentatie van Het SPE-onderzoek. Hij vond dat dit experiment veelal te onkritisch werd gepresenteerd, vooral in VS-leerboeken:

http://digest.bps.org.uk/2014/07/what-textbooks-dont-tell-you-one-of.html

Zeer problematisch zijn de ethische bezwaren, die dit experiment heeft opgeroepen. In veel opzichten is het SPE een opvolger van het beroemde Migram-Experiment uit 1963, waar de bereidheid van een deelnemer werd onderzocht om gehoor te geven aan opgedragen taken van een gezaghebbende die strijdig zijn met het persoonlijke geweten van de deelnemer. Maar Zimbardo was toch heel veel verder gegaan dan Milgram: hij gaf opdracht aan de bewakers zich te misdragen:

“You can create in the prisoners feelings of boredom, a sense of fear to some degree, you can create a notion of arbitrariness that their life is totally controlled by us, by the system, you, me, and they’ll have no privacy … We’re going to take away their individuality in various ways. In general what all this leads to is a sense of powerlessness. That is, in this situation we’ll have all the power and they’ll have none.”[5]

Anders dan in het Milgram-Experiment, waar de elektrische schokken niet werkelijk werden uitgedeeld aan de afhankelijke persoon, werden de leden van de Standford-gevangenengroep psychisch en fysiek mishandeld. Zimbardo greep pas na 5 dagen in, nadat een medewerker hem confronteerde, en de ouders van een deelnemer met een advocaat dreigden ( zie https://thepsychologist.bps.org.uk/volume-20/edition-8/book-review-tyranny-and-tyrant).

maria trepp

Reacties staat uit voor Aantekeningen bij het Stanford Prison Experiment Geplaatst in Geen categorie

Onrealistisch optimisme

Onrealistisch optimisme (optimisme bias) is een van vele systematische cognitieve denkfouten of positieve illusies, die bekend zijn uit psychologisch experimenteel onderzoek.

onrealistisch optimisme

Onderzoekster Tali Sharot legt het op TED goed uit:

“Het is onze neiging tot overschatting van de waarschijnlijkheid om goede ervaringen te hebben in ons leven en onderschatting van de waarschijnlijkheid slechte ervaringen te hebben. Dus we onderschatten de kans om kanker te krijgen, of een auto-ongeluk. We overschatten onze levensduur en carrièrevooruitzichten. Kortom, we zijn meer optimistisch dan realistisch, maar hebben daar geen idee van.”

“De meesten van ons plaatsen zichzelf boven het gemiddelde bij de meeste van deze eigenschappen. Dat is statistisch gezien onmogelijk. We kunnen niet allemaal beter zijn dan alle anderen”.

“Het is een mondiaal fenomeen. De optimisme-tendens is waargenomen in veel verschillende landen — in westerse culturen, niet-westerse culturen, bij vrouwen en mannen, bij kinderen en bij ouderen. Het is behoorlijk wijdverspreid.”

Tali Sahrot legt de neuropsychologische basis voor onrealistsich optimisme uit, en zegt ook:

“Onrealistisch optimisme kan tot gevaarlijk gedrag leiden, tot financiële fiasco’s, tot gebrekkige planning.”

In je levensplanning en bij projecten, waar anderen betrokken zijn: blijf optimistisch ( je kunt ook helemaal niet anders), maar plan een marge in om het onvermijdelijk overdreven optimisme te compenseren!

Zie ook Jurre van den Berg , Hou jezelf voor de gek; Ons ijdele brein, De Groene Amsterdammer, 18 December, 2013
Maria Trepp

Politieke diversiteit in de Sociale Psychologie

Zijn onderzoekers in de Sociale Psychologie te links, en is dus de politieke diversiteit onder deze onderzoekers te gering? De Sociale Psychologie houdt zich bezig met thema’s zoals gender, stereotypering, macht en ongelijkheid. Zou het daarom belangrijk zijn dat er ook conservatieven deelnemen aan wetenschappelijk debat en onderzoek?

sociale psychologie

Lees meer (in het Engels) op de site van de New Yorker

Maria Trepp

Reacties staat uit voor Politieke diversiteit in de Sociale Psychologie Geplaatst in Sociale Psychologie